به گزارش خبرنگار مهر، کارگاه های کوچک و متوسط نقش اساسی در جریان تولید و خدمات هر اقتصاد پویا بر عهده دارند و در شرایطی که فشارهای اقتصادی بر فعالیت های خرد و نیمه خرد افزایش می یابد این واحدها نخستین مجموعه هایی هستند که با چالش های جدی مواجه می شوند تجربه بحران های اقتصادی سال های اخیر نشان داده است که این بنگاه ها در صورت نبود حمایتهای فوری به سرعت دچار کمبود نقدینگی افت ظرفیت تولید و کاهش تعداد کارکنان می شوند و این مسئله می تواند پیامدهایی وسیع برای بازار کار و زنجیره تأمین به همراه داشته باشد.
در بسیاری از دوره های نوسان اقتصادی و اختلال در شبکه های تأمین مشاهده شده که کارگاه های کوچک با کاهش درآمد افزایش هزینه های جاری دشواری در تامین مواد اولیه و از دست رفتن بازارهای خرد روبرو می شوند این وضعیت در صورت تداوم امکان دارد موج تعطیلی کارگاه های محلی و افزایش بیکاری در مقیاس منطقه ای را رقم بزند به همین دلیل طراحی بسته های حمایتی و ایجاد مسیرهای سریع برای تامین نقدینگی از مهمترین اقدامات برای جلوگیری از آسیبهای گسترده در بخش تولید خرد به شمار می آید.
در سالهای اخیر مجموعه ای از اصلاحات ساختاری و برنامه های پشتیبان برای کمک به این کسب و کارها مطرح شده است که هدف اصلی آنها تسهیل دسترسی کارگاه ها به منابع مالی کم تشریفات و کاهش فشارهای عملیاتی بر واحدهای کوچک است یکی از طرح هایی که در این دوره ها مورد توجه قرار گرفته ارائه تسهیلات کوتاه مدت با سرعت پرداخت بالاست تا بنگاه ها بتوانند در بازه زمانی کوتاه به سرمایه در گردش دسترسی داشته باشند و فعالیت خود را حفظ کنند.
کارگاه های کوچک نخستین قربانیان بحران های اقتصادی
بنگاه های کوچک به دلیل اندازه محدود شبکه مشتریان کوچک تر و توان نقدینگی کمتر در برابر بحران های اقتصادی آسیب پذیرترند زمانی که فضای اقتصادی در معرض اختلال قرار می گیرد کاهش تقاضا و افزایش هزینه ها فشار سنگینی بر این بنگاه ها وارد می کند و آنها معمولا امکان تحمل این فشارها برای مدت طولانی را ندارند یک مشکل ساده در تامین مواد اولیه یا افزایش ناگهانی هزینه انرژی می تواند به سرعت چرخه تولید را مختل کند.
بررسی های میدانی در دوره های مختلف بحران نشان می دهد که بسیاری از واحدهای خدماتی تولیدی و صنفی در چنین شرایطی با افت شدید درآمد روبرو می شوند و این مسئله باعث کاهش توان آنها در پرداخت حقوق تسویه بدهی های جاری و حفظ کارگران می شود اگر روند بحران ادامه پیدا کند تعدیل نیرو تعطیلی موقت و حتی توقف کامل فعالیت دور از انتظار نخواهد بود.
به همین دلیل کارشناسان تاکید می کنند که کارگاه های کوچک به دلیل نقش خود در حفظ اشتغال محلی و جلوگیری از رکود منطقه ای باید در اولویت برنامه های حمایتی قرار گیرند چرا که تعطیلی هر کدام از این واحدها نه تنها به زیان صاحبان آن تمام می شود بلکه زنجیره تامین محلی و اقتصادی را نیز تحت تاثیر قرار می دهد.
تسهیلات سریع و کم تشریفات راهکاری برای حفظ اشتغال
یکی از رویکردهای مهم در دوره های بحران اقتصادی ارائه تسهیلاتی است که با حداقل تشریفات اداری و در کوتاه ترین زمان در اختیار کسب و کارهای کوچک قرار گیرد هدف اصلی این نوع طرح ها تامین فوری نقدینگی برای حفظ اشتغال و جلوگیری از توقف فعالیت واحدهای اقتصادی است.
در قالب این نوع برنامه ها ویژگی هایی همچون پرداخت سریع تسهیلات در کمتر از ۲۴ ساعت دوره تنفس برای بازپرداخت و امکان کاهش نرخ سود در صورت حفظ یا افزایش تعداد کارکنان در نظر گرفته می شود این سازوکارها کمک می کنند تا بنگاه های کوچک بدون نگرانی از افزایش بدهی در کوتاه مدت بتوانند حقوق کارکنان هزینه مواد اولیه و مخارج ضروری خود را تامین کنند.
به همین منظور وزارت اقتصاد طرحی را در دستور کار قرار داده است که بنگاه های دارای دو تا پنجاه نفر نیروی بیمه شده امکان ثبت نام در یک سامانه اختصاصی را دارند و برای هر کارگر مبلغی ثابت مثلا چهارصد و چهل میلیون ریال تعلق گرفته است که می توان به حساب بنگاه یا کارکنان واریز شود بازپرداخت این تسهیلات در دوره شش ماهه و در دو تا چهار قسط پیش بینی شده و دوره تنفس دوماهه نیز برای کاهش فشار اولیه در نظر گرفته شده است.
در عین حال سازوکاری تشویقی نیز اعمال شد به این صورت که در صورت حفظ یا افزایش سطح اشتغال نرخ سود تسهیلات از بیست و سه درصد به هجده درصد کاهش می یافت و در صورتی که تعداد کارکنان به زیر هشتاد درصد کاهش پیدا می کرد نرخ سود تا سی و پنج درصد افزایش می یافت این رویکرد باعث می شود کارگاه ها انگیزه بیشتری برای حفظ نیروی انسانی خود داشته باشند و از تعدیل نیرو خودداری کنند.
تقویت تاب آوری اقتصادی با استمرار فعالیت کارگاه های کوچک
پایداری کارگاه های کوچک تنها یک موضوع اقتصادی نیست بلکه عاملی مهم در کاهش اضطراب اجتماعی و حفظ ثبات روانی نیروی کار به شمار می آید هر زمان که واحدهای کوچک بتوانند بدون وقفه به فعالیت ادامه دهند اعتماد عمومی افزایش می یابد و فرآیند بازگشت اقتصاد به وضعیت عادی سرعت بیشتری پیدا می کند.
یکی از مهمترین آثار اجرای بسته های حمایتی افزایش نقدینگی مورد نیاز کارگاه هاست در یک دوره بحران بسیاری از واحدهای کوچک نه به دنبال توسعه کسب و کار بلکه صرفا در تلاش برای تامین هزینه های جاری هستند و تزریق نقدینگی هدفمند به آنها از تعطیلی و توقف تولید جلوگیری می کند استمرار فعالیت این واحدها همچنین موجب تقویت زنجیره تامین و جلوگیری از گسست در بخش های مختلف تولید می شود.
در این چارچوب آنچه اهمیت دارد ایجاد فرآیندهای چابک و کم هزینه است تا کسب و کارها بتوانند بدون طی مراحل پیچیده اداری به منابع خود دسترسی پیدا کنند تجربه های مختلف جهانی نشان داده که سرعت عمل در پرداخت تسهیلات یکی از کلیدی ترین عوامل موفقیت برنامه های حمایتی است زیرا بسیاری از کارگاه ها در شرایط بحران تنها چند هفته فرصت دارند تا از سقوط کامل جلوگیری کنند.
از سوی دیگر اجرای اینگونه طرح ها به تقویت اقتصاد محلی کمک می کند زیرا هر کارگاهی که فعال بماند به طور مستقیم بر زندگی چندین خانواده اثر دارد و این موضوع موجب افزایش تاب آوری اجتماعی نیز می شود در نهایت استمرار فعالیت بنگاه های کوچک مسیر بازسازی و رشد دوباره اقتصاد را هموار می کند و امکان برنامه ریزی دقیق تر برای دوره های پسابحران را فراهم می آورد.
افزون بر این ارائه تسهیلات هدفمند موجب افزایش انگیزه برای فعالیت قانونمند و ثبت دقیق اطلاعات اشتغال می شود زیرا کارگاه هایی که ساختارهای شفاف دارند امکان بهره مندی از برنامه های حمایتی را سریع تر پیدا می کنند همین امر به ایجاد نظم بیشتر در اکوسیستم کسب و کار و ارتقای فرهنگ تولید کمک می کند.
در مجموع نقش کارگاه های کوچک در تاب آوری اقتصادی انکارناپذیر است و هر برنامه ای که به حفظ ظرفیت آنها کمک کند می تواند آثار مثبت گسترده ای در سطح ملی و محلی به همراه داشته باشد استمرار حمایتها به ویژه در دوره های بحران اقتصادی از تعطیلی بنگاه ها جلوگیری می کند و باعث می شود شبکه تولید و خدمات بدون اختلال به فعالیت خود ادامه دهد در نهایت این حمایتها زمینه بازگشت به شرایط پایدار و ایجاد رونق تدریجی در فضای کسب و کار را فراهم خواهد کرد.
نظر شما